Siedem grzechów PO w opozycji

Ostatni sondaż IBRIS (z 3-4 stycznia 2019), najbardziej w mojej opinii wiarygodnej instytucji tego rodzaju, pokazuje umocnienie się patii rządzącej o niemal 2%, osłabienie głównej partii opozycyjnej o potężne 5%, zniknięcie jej słynnego niegdyś koalicjanta (Nowoczesna poniżej 1% mieści się w granicach błędu statystycznego). W dyskusjach ze zwolennikami PO, często napotykam się na stanowisko zgodnie z którym partia ta nie popełnia i nie popełniała błędów, a to okoliczności niezależne od niej powodują, że nie może przebić tzw. szklanego sufitu, który nie tyle wyznacza jakaś wartość procentowa, co poziom poparcia PiSu. PO zyskuje lub traci, ale zawsze jest niżej w sondażach niż partia rządząca.

Zauważyć należy, że w systemie demokratycznym nieustanne liderowanie PiSu od trzech lat jest fenomenem, bowiem partie zwykle przeżywają kryzys po kilku miesiącach, lub na półmetku pierwszej kadencji, tymczasem w przypadku rządzących, kryzys oznacza liderowanie, tylko z mniejszą przewagą. Po wszystkich „nam się należy”, horrendalnych zarobkach w SSP, które przecież miały być przez „Dobrą zmianę” zracjonalizowane, kuriozalnych wypowiedziach byłego szefa MON i jego dziwacznych decyzjach, kumoterstwie, synekurach i nepotyzmie, gdy cena paliwa jest wyższa niż Niemczech, a cena prądu nie rośnie dzięki centralnemu sterowaniu (co musi mieć fatalne konsekwencje), chaosie w szkolnictwie, który z nieznanych mi przyczyn przez panią minister Zalewską jest nazywany „reformą”, opozycja dawno już powinna przeważać w sondażach zdecydowanie.

Zwalanie wszystkiego na to, że „Ciemny lud” dał się przekupić za 500+, jest zupełnie niepoważne i w samym PO chyba nikt w to nie wierzy. Dlaczego więc PO tak słabo wypada na tle PiS? Niezależnie od sympatii i antypatii politycznych lub też (co ostatnio coraz bardziej powszechne) wiary lub niewiary w danego lidera politycznego, warto analizować mechanizmy jakie prowadzą do sukcesu lub porażki politycznej.

Nie musicie się ze mną zgadzać, rozważcie jednak w spokoju i z dystansem siedem poniższych punktów:

  1. Nieskuteczność Anty-PiS.

„Jeśli liderzy PO mówią, że ich głównym celem jest pokonanie PiS, a liderzy PiS, że dla dobra Polski to oni muszą utrzymać się przy władzy, to przeciętny wyborca, który pochłonięty jest codziennymi obowiązkami, pracą, opiekuje się dziećmi, nie mając czasu na głębsze analizy potencjału partii politycznych, nie widzi między nimi różnicy.”

Gdy piszę o retoryce Anty-PiS stosowanej przez PO, to wielu jej zwolenników odpowiada „przecież mają program”, albo zwyczajnie „to nieprawda”. Ktoś nawet napisał, że słyszy co innego niż ja w wywiadach przedstawicieli PO. Oczywiście, że każdy słyszy to, co chce, ale ja akurat bardzo chcę słyszeć, co PO zamierza zrobić po wygranych wyborach, jak zamierza posprzątać konsekwencje „reformy” pani Zalewskiej i wreszcie faktycznie zreformować edukację, jak chce modernizować Armię, jak ułoży nasze sojusze międzynarodowe po bezprecedensowym zrujnowaniu wszystkich relacji poza USA (i Orbanem) przez PiS. Bardzo chcę o tym wszystkim słyszeć, nawet, jeśli co trzecie słowo ma być przytykiem do obecnie rządzących. Zamiast tego słyszę wciąż, że PiS źle rządzi. To wiem, ale chcę usłyszeć, czy ich następcy będą rządzili lepiej, tak samo, czy jeszcze gorzej.

2. Niemal zupełne ignorowanie własnego programu.

Ależ oczywiście, że PO ma własny program, można nie zgadzać się z jego tym czy innym założeniem, jednak w mojej ocenie to program najbardziej centrowy ze wszystkich partii, do tego o zabarwieniu konserwatywnym, co mi osobiście odpowiada. PO jest wstrzemięźliwa w kwestiach uznawanych za kontrowersyjne w społeczeństwie (jak relacje Państwo-Kościół) i znaczenie lepiej niż np. w N, zrozumiała potrzeby gorzej sytuowanych grup społecznych w Polsce. Nie wdając się w szczegóły, jest to program, który w mojej ocenie nieźle się broni. Wymyślono nawet dobrą i chwytliwą nazwę – PRową – „Sześciopak Koalicji Obywatelskiej”, określany jako „6 kroków do przyszłości”! Wszystkie sześć punktów, to konkretne sprawy, wpadające w ucho. Tylko, że gdy przedstawiciele PO udają się do mediów, to zdają się zapominać o tym programie! Powinni wszędzie od tego zaczynać swoje wypowiedzi, do nich nawiązywać, na nich kończyć, bo takim przekazem docieraliby do ludzi, z których część mogłaby poszukać więcej informacji… Dominacja retoryki „Anty-PiS” powoduje, że niczego nikt nie szuka, nie chce już słuchać, przełącza na inny program w TV i Radiu. Nie chodzi o to, aby nie wskazywać błędów, kolejnych afer, partii rządzącej, ale o to, by proporcje „anty-PiS w stosunku do przekazu nt przyszłości (planów, aktywności, rozwoju) były na korzyść tych drugich.

3. Lider bez zaufania.

Miałem okazję na żywo słuchać lidera PO, pana Grzegorza Schetyny. W jego wypowiedzi także było sporo Anty-PiS, ale poza tym to były bardzo rozsądne treści, z dystansem, bardzo pozytywny przekaz. Jednak, problem braku zaufania wynika z przeszłości. Lider PO nie potrafi się od tego oderwać i wielu mówi, że już tak być musi. Ja uważam inaczej. Gdyby on sam, ale i inni ważni politycy PO zaczęli więcej mówić o tym, co w pkt. 2, gdyby potrafili przyznać, że PiS ma rację w niektórych swoich postulatach, w mojej ocenie zyskaliby na tym, a sam szef PO oderwałby się od negatywnego wizerunku, jaki obecnie przeważa w ogromnej części społeczeństwa. Twierdzenia, że ten wizerunek jest bez znaczenia dla wyborów nie będę komentował, bowiem tak może mówić tylko ktoś, kto nie ma pojęcia o polityce.

4. Brak rozliczenia się z przyczynami porażki z 2015r

Teraz jest na to już za późno, a niestety w czasie powyborczym PO ten element zupełnie nie wyszedł. To bardzo ważne i gdyby liderzy PO rzetelnie do tego podeszli wkrótce po wyborach, zapewne spowodowałoby chwilowe straty w sondażach, ale jednocześnie położyłoby ważne i solidne fundamenty pod przyszłą retorykę prawdziwej zmiany w Partii, która wyciąga wnioski z błędów. Oczywiście przedstawiciele PO mówili o błędach, ale to były tezy na poziomie „byliśmy za mało agresywni”, „daliśmy się oszukać PiSowi”, „za mało chwaliliśmy się jacy jesteśmy wspaniali”. Takie wypowiedzi nie stanowią rozliczenia się z przyczyn porażki, ale raczej utrwalają i wzmacniają przekaz przeciwnika, który mówił o bucie i arogancji PO. Teraz, gdy partia rządząca nieustannie okazuje butę i arogancję, wyborca odrzuca obie partie, co powoduje wzrost znaczenia polityków spoza tych dwóch obozów (Kukiza, Biedronia, wzmacnia SLD). 

5. Niewypał KO

Zawiązanie Koalicji Obywatelskiej było w moim odczuciu bardzo dobrym krokiem, ale nie tyle na budowanie koalicji, co na PRową zmianę nazwy, którą odtąd mieli kojarzyć wyborcy. PO dla wielu kojarzyła się źle, więc KO może ten obraz nieco zmienić. Dawało to szansę na „nowy początek” dla polityków PO. Tak się nie stało. Moim zdaniem wiele złego dla KO wyrządziła szefowa N, która swoimi wypowiedziami tak drastycznie różniła się od szefa PO (szczególnie w kwestiach socjalnych, dotyczących Kościoła itp.), że cały projekt z daleka wyglądał na prowizoryczny i sztuczny, a przecież KO potrzeba było właśnie wiarygodności i naturalności! Z kolei styl w jakim spacyfikowano N, spowodował, że znów PO wpisała się w retorykę PiSu oskarżającą szefa platformy o autorytaryzm a nawet tyranię ;-). Oczywiście nie wolno bagatelizować tzw. bonusu za współpracę. Otwartość na współpracę, zdolności koalicyjne to przecież miały być znaki rozpoznawcze PO, tymczasem to PiS posiada obecnie koalicję (niezależnie od relacji w jej wnętrzu), a KO po pacyfikacji N pozostała koalicją tylko z nazwy. 

6. Rozmycie tożsamości.

Tożsamość PO jest ważnym punktem odniesienia, bowiem wielu Polaków docenia jak wiele za czasów tej partii zrobiono, niemniej PO popełniła też szereg poważnych błędów, z których nie chciała się rozliczyć w 2015 roku i później (punkt 4). Do tego zupełna rozbieżność wypowiedzi szefowej N i szefa PO metodycznie kompromitowały ciekawy pomysł KO. To powoduje, że przekonani pozostają przekonani, ale zawiedzeni, niezdecydowani, głosujący na PiS jako „mniejsze zło”, nie mają powodu by nawet zastanowić się nad propozycją PO, KO ani tym bardziej POKO. Wciąż pytają, czym jest dziś PO, czy może KO? A może trzeba mówić POKO? To trochę tak jak z Ryszardem Petru mylącym nazwę własnej partii, w przypadku PO też wielu nie wie, do którego bytu się odnosić. Ten chaos widoczny jest też w sondażach. Raz badana jest PO i N oddzielnie, innym razem jako KO, a teraz pojawia się nowy byt POKO i dla wielu obserwatorów sceny politycznej, którzy nie wgłębiają się meandry funkcjonowania klubów parlamentarnych, partii itd., taki stan rzeczy to właśnie rozmycie tożsamości. Do tego dochodzi retoryka „anty-PiS”, która buduje jakieś zręby tożsamości „wojennej”, za którą brak jest widocznej wizji przyszłości. Partia polityczna z samej istoty swego funkcjonowania musi mówić o przyszłości, o współpracy, o budowaniu, a nie tylko o walce, bowiem polityka to sztuka rządzenia, a nie samej walki o władzę. Na początku roku wyborczego, lider powinien zdecydować się na któryś z tych szyldów i zdecydowanie promować go obudowując pozytywnym przekazem. 

7. Aktywność w mediach społecznościowych.

Tutaj sporo się zmieniło. PiS rozleniwiony stale zwycięskimi sondażami zaniechał głębszych działań w sieci zadowalając się poparciem potężnych grup hejterów internetowych. Przekaz pozytywny w tej partii na TT niemal nie istnieje, oprócz propagandy sukcesu, co akurat jest tak toporne, że chyba nie działa nawet na żelaznych zwolenników, niemniej takie zestaw akcentów radykalizuje wielu zwolenników partii rządzącej. Jednocześnie PO wskutek retoryki wojennej zyskała także pokaźne grono hejterów, zwanych popularnie trollami, którzy sądząc, że wspierają swoją partię, tak naprawdę topią ją swoimi bezmyślnymi wpisami. Atakują wszystkich, którzy nie dość euforycznie wypowiadają się o PO i jej szefie. Nie różnią się oni niczym od hejterów partii rządzącej, ale sami się napędzają tym, że przecież są na „wojnie”. Dość zabawnie to wygląda, gdy ci „żołnierze” twitterowi, umazani elektronicznym błotem, unurzani w internetowej krwi, wciskają swoje przekonanie o własnym heroizmie np. żołnierzom, którzy faktycznie na wojnie byli i coś tam więcej niż ich „heroiczny” hejt widzieli. Oczywiście owi hejterzy sprawnie posługują się obelgami, choć nie są w stanie zrozumieć swojej śmieszności. Trudno tu całkiem winę zrzucać na PO, polaryzacja społeczeństwa i jego radykalizacja to efekt większej ilości czynników niż działania partii. Jednakże, jeśli PO chce odróżniać się od PiS, a nowoczesne media to obszar, w którym taka różnica byłaby najlepiej widoczna, politycy PO powinni traktować TT jako część swojej pracy, a nie zło konieczne. Potrzeba tu więcej pozytywnego przekazu, więcej wpisów merytorycznych. To, co mówią w mediach powinno być wzmacniane za pomocą mediów społecznościowych. W tym obszarze warto spojrzeć na działania szefa PSL i oficjalnego konta tej partii. Konta prowadzone z dystansem, humorem, ale też merytorycznie, nawet kampania o nadużyciach PiSu prowadzona przez PSL na TT, była modelowo realizowana. Okazuje się, że nawet „Anty-PiS”, można „uprawiać” lepiej niż robi to PO.

Siedem powyższych punktów wynika z obserwacji życia politycznego. Jest to, owszem krytyka, ale krytyka życzliwa, bowiem zależy mi na dobrej polityce w naszym kraju, na reformach, rozwoju, budowaniu racjonalnej współpracy międzynarodowej, ale też zasypywaniu podziałów w naszym społeczeństwie. O tym wszystkim politycy każdej partii mówią, oczywiście, jednak nie do końca robią cokolwiek w tej kwestii.

Reklamy

I po Mattisie. Zmiana na stanowisku Sekretarza Obrony USA

Jak ważna jest zmiana na stanowisku Sekretarza Obrony? Jakie ma to znaczenie dla Polski, a jakie dla ładu światowego? Co spowodowało rezygnację gen Mattisa? W jakim kierunku zmierza administracja Trumpa? To pytania ważne fundamentalnie nie tylko dla Prezydenta i Premiera RP, ale także dla mieszkańca Stuposian w Podkarpackiem. 

Jak ważna jest zmiana na stanowisku Sekretarza Obrony? Jakie ma to znaczenie dla Polski, a jakie dla ładu światowego? Co spowodowało rezygnację gen Mattisa? W jakim kierunku zmierza administracja Trumpa? To pytania ważne fundamentalnie nie tylko dla Prezydenta i Premiera RP, ale także dla mieszkańca Stuposian w Podkarpackiem. 

Niemal dwa lata temu pisałem na #StratLider o nominacji gen Jamesa Mattisa na stanowisko Sekretarza Obrony USA, przedstawiłem jego sylwetkę w tekście, a także pisałem o tym dla „Polska the Times”, mówiłem w TV i Radiu. To był ważny moment dla świata i dla Polski. W Wiadomościach TVP moja wypowiedź na ten temat została zatytułowana: „Wściekły pies na czele Pentagonu” opatrzona paskiem o treści, która sugerowała, że nominacja gen Mattisa to dobra wiadomość dla Polski. To była prawda.

Moja praca naukowa koncentruje się na działaniach Sił koalicji w Iraku, piszę o strategii i przywództwie, jakie USA tam zaprezentowały i problem ten jest znacznie bardziej złożony niż się to najczęściej przedstawia (książka już prawie ukończona). W ramach tych badań uczestniczyłem w stypendium naukowym w Hoover Institution, które jest częścią Uniwersytetu Stanforda, gdzie poznałem gen Mattisa, jeszce przed nominacją do administracji prezydenta Trumpa. Wskutek powyższych przyczyn śledziłem bardzo uważnie poczynania administracji USA i szczególnie działania gen Mattisa, jako Sekretarza Obrony, gospodarza potężnego „państwa w państwie”, jakim jest Pentagon.

Aktywność Sekretarza Obrony

Te niespełna dwa lata gen Mattis spędził niezwykle aktywnie, niemal zawsze był w jakiejś podróży, a to do Azji wschodniej, na Bliski Wschód, Europy, itd. Nie wypowiadał się zbyt często dla mediów, choć także nie unikał kontaktu, gdy było trzeba. Ja w tym czasie miałem z nim sporadyczny kontakt mailowy i choć były to krótkie wiadomości, to jednak także dawały mi pewne pojęcie o jego postawie. Z tych wszystkich powodów wydaje mi się, że w dniu ogłoszenia rezygnacji gen Mattisa z funkcji Sekretarza Obrony, (gdy piszę te słowa, w USA jest wciąż ten sam dzień) należy przedstawić kilka wniosków.

Generał, Mattis przez ostatnie dwa lata był ogromnie aktywny. Kiedyś napisałem do niego, że gdy obserwuję jego aktywność mam wrażenie, że z dwóch frontów, na których się prowadzi działania (wewnętrzny i zewnętrzny wg koncepcji Józefa Piłsudskiego), to ten wewnętrzny zdaje się trudniejszy. W odpowiedzi wcale nie spodziewałem się narzekania, wszystko, co wiem o Generale utwierdza mnie zawsze w przekonaniu jak wielki to patriota, jak niezłomne zasady wyznaje. Odpowiedział, że „All’s well on the Potomac front, no problem” (wszystko dobrze na froncie Potomak, nie ma problemu).

Tarcia pomiędzy SecDef i POTUSem

Niemniej z każdym miesiącem nie tylko widać było coraz więcej tarć, ale też działania i wypowiedzi prezydenta nie zawsze korespondowały z wypowiedziami gen Mattisa. Można było odnieść wrażenie, że obaj panowie prowadzą własną politykę, co nie znaczy, że nie było koordynacji. Z moich obserwacji wyciągam wniosek, że gen Mattis nie zaprzeczając słowom i czynom prezydenta, starał się je wykorzystywać tak, by ich skutki nie zakłócały jego działań realizowanych zgodnie ze strategią, którą zresztą uzgodnił z prezydentem.

Dlatego też, gdy Trup mówił o UE jako wrogu, gdy podważał artykuł 5 traktatu NATO, gen Mattis zapewniał o współpracy i całkowitym poświęceniu USA dla sojuszników. Gdy Trump zdawał się mówić „America First – and only”, Matis zmieniał to w „America First – for world’s good”, Gdy Trump ogłaszał sukces rozmów z Kim Dzong Unem, twierdząc, że problem zbrojeń nuklearnych Korei Płn. jest rozwiązany, Mattis ostrzegał przed tym, jak złożone są relacje wewnętrzne w tym małym państwie. Gdy zaś Donald Trump wikłał się w rozmowy z Władimirem Putinem, po jednej z nich twierdząc, że lubi swój wywiad, ale ufa Putinowi w kwestii wpływu Rosji na wybory w USA, Mattis prezentował zawsze jednolite stanowisko wobec Rosji, polegające na tym by rozmawiać, ale jedynie w twardy sposób. Nigdy nie wykluczył też wpływu Kremla na wybór Trumpa.

Fort Trump

Pochlebstwa, które tak działały na Trumpa, nie robiły najmniejszego rażenia na Mattisie, a wręcz wzbudzały jego ostrożność. Gdy więc pojawił się temat „Fort Trump”, jak nietrudno się domyślić, Prezydent okazywał swoją satysfakcję z faktu, iż baza US w Polsce miałaby być tez jego pomnikiem, a gen Mattis, odpowiadał, że sprawdzimy, policzymy, pomówimy oraz, że nazwa nie jest tu najważniejsza. W dealu pt. „Fort Trump” administracji polskiej chodzi o przekonanie takim pochlebstwem i 2 mld dolarów, by baza była permanentna, podczas gdy Mattis przekonuje, że US odchodzą od takich rozwiązań, że bazy rotacyjne są znacznie bardziej korzystne dla sprawności wojsk US, które muszą się przenosić, co jakiś czas, ćwiczyć w różnych środowiskach, nabierać nowego doświadczenia, a także trenować przemieszczanie wojsk, rozbudowywać logistykę itd. Jednocześnie takie bazy mają identyczne oddziaływanie odstraszające wobec Rosji. Innymi słowy zdawał się sugerować, by nie wyrzucać ogromnych pieniędzy w błoto, a zamiast tego rozbudowywać własny potencjał zbrojny.

Rezygnacja Mattisa

Senator Nancy Pelosi zaraz po infromacji o rezygnacji gen Mattisa powiedziała dla ABCNews: „Yes, I am shaken by the resignation of Gen. Mattis, for what it means to our country, for the message it sends to our troops and for the indication of what his view is of the commander-in-chief.” Można zarzucić, że to demokratka, a oceniając po konflikcie w naszym kraju, to musi oznaczać, że rządzący i opozycja nie potrafią zgadzać się na żadnej kwestii, jednak w przypadku gen Mattisa, głosy krytyczne były bardzo sporadyczne zarówno wśród republikanów jak i demokratów. Oskarżać go mogli jedynie skrajni pacyfiści.

Gra pomiędzy Trumpem i Mattisem musiała jednak dobiec końca, bowiem ani prezydent nie mógł nie słyszeć rozdźwięku pomiędzy jego twittami i wypowiedziami Sekretarza Obrony, ani też Mattis nie był w stanie wszystkich, często bardzo chaotycznych działań Trumpa odpowiednio „zagospodarować”. Stopniowo tarcia były coraz większe, czego potwierdzeniem jest wpis na twitterze prezydenta sprzed kilku tygodni, o tym, jakoby Mattis miał być kimś jakby demokratą – „I think he’s sort of a Democrat, if you want to know the truth.”

Konsekwencje rezygnacji dla Polski

Tak jak rezygnacja Mattisa jest ważnym znakiem zarówno dla republikanów jak i demokratów, tak samo powinna być bardzo istotnym sygnałem do refleksji nad Wisłą, bowiem o ile nad Potomakiem mogą się obawiać kłopotów, które co najwyżej nieco obniżą PKB USA, czy osłabią relacje z Meksykiem i na Bliskim Wschodzie, o tyle pomiędzy Zachodem, a Rosją, mamy do stracenia znacznie więcej. Rosja z pewnością od miesięcy, a w zasadzei od trzech lat miała swoje warianty działania na tę okoliczność. Teraz gdy Mattis przestanie mieć jakikolwiek wpływ na Trumpa, Putin z pewnością będzie chciał przetestować nowy układ sił w USA.

Nie twierdzę, że to, co się stało jest jakąś katastrofą dla Polski, ale to, jak zmieni to naszą sytuację zależy od naszych polityków podejmujących kluczowe decyzje. Od ich doświadczenia i wiedzy o sprawach międzynarodowych, od ich umiejętności myślenia strategicznego, umiejętności negocjacyjnych, ale i koncyliacyjnych, od ich sprytu i mądrości zależeć będzie czy polskie bezpieczeństwo ucierpi, czy polska obronność pozostanie na niskim poziomie czy będziemy potrafili w tej nowej sytuacji się odnaleźć.

W tekście sprzed dwóch lat, pisałem, że ważne jest także by decydenci polscy, zamiast pochlebcami (otrzymującymi dotacje na własne media) otaczali się ekspertami i specjalistami znającymi różne płaszczyzny funkcjonowania administracji USA i potrafiącymi zachować bezstronny krytycyzm. W ten sposób budowanie relacji jest znacznie łatwiejsze, ale też trzeba się zmierzyć z krytyką, co nie każdy jest w stanie przełknąć. Tu jednak kwestie partyjne nie mogą być przeszkodą. Interes Polski wymaga myślenia ponadpartyjnego i to jest sprawa fundamentalna! Tak jest w USA w pewnej mierze, gdzie republikanie nie mają problemu z krytykowaniem własnej administracji, podobnie jak w czasach Obamy wielu demokratów otwarcie krytykowało tamtego prezydenta. Taka postawa jest prawdziwym patriotyzmem, bo zmusza prezydentów, ministrów, urzędników do najlepszej pracy, a nie rozleniwia, gdy „żelazny elektorat” i tak „nas” popiera niezależnie, co robimy.

Zakończenie

Zapewne teraz (niezależnie kto zastąpi Mattisa), prezydent będzie jeszcze bardziej podatny na pochlebstwa, ale wcale nie znaczy to, że tym sposobem doprowadzi się do dealu, który będzie korzystny dla partnera USA. Trzeba mieć stale na uwadze „podejście biznesowe” Donalda Trumpa. Stopniowa wymiana kluczowych osób administracji USA, poczynając od Rexa Tillersona (potem wpisy na twitterze prezydenta o „głupocie byłego Sekretarza Stanu), McMastera i teraz Mattisa każą zachowywać szczególną uwagę w relacjach z USA.

Konieczne jest też odbudowanie relacji z zachodnimi partnerami Polski tak, aby nasza pozycja negocjacyjna nie cierpiała na podejściu ukierunkowanym na jednego tylko partnera i to nieproporcjonalnie silniejszego. Trzeba pamiętać, że dla USA nigdy nie byliśmy i nie będziemy priorytetem, to nasza postawa i umiejętność „Gry na wielkiej szachownicy”, może zapewnić nam powodzenie i rozwój lub zepchnąć nas ponownie w poczet narodów bez własnego państwa…

Trump zdobywca szczytów

Kiedyś, w trakcie kampanii wyborczej nad Sekwaną, Marine Le Pen wyraziła opinię, że jeśli Francuzi wybiorą ją prezydentem, to ona razem z Putinem i Trumpem poukładają świat na nowo. Całe szczęście wygrał niezwykle zdolny, wyważony, inteligentny i świetnie wykształcony Emmanuel Macron. Niemniej plan kandydatki „prorosyjskiej” jest realizowany, tylko w innym składzie. 

Trump PutinPo szczycie w Helsinkach zdania są oczywiście podzielone. Jak zwykle część obserwatorów chwali Trumpa za podjęcie rozmów z Puinem, ale krytyka dość wyraźnie przeważa. Trump w swojej niezdarności, znów powiedział coś, co nie mieści się w głowach tak demokratów, jak i republikanów. Otóż mimo zapewnień, że ufa ludziom od wywiadu USA, to jednak wyszło na to, że Putinowi ufa bardziej. To nie jest skandal, to zamach na amerykańskie wartości, patriotyzm, a poważne osobistości świata polityki USA mówią o zdradzie.

Jak w biznesie

Zaledwie kilka tygodni temu miał miejsce inny szczyt. Także przełomowy, także kontrowersyjny. Trump spotykał się z Kim Dzong Unem. Oczywiście, że to dobrze, że liderzy się spotykają. Nawet z najbardziej zbrodniczym przywódcą trzeba rozmawiać, by uniknąć wojny. Niemniej niepokoiło to, co Trump mówił przed i po spotkaniu. Najpierw twierdził, że kilka minut wystarczy mu na „rozpracowanie” Kima. Za to po spotkaniu uznał, że odtąd Korea Północna nie jest już zagrożeniem dla świata. Mówiąc to, swoim wyrazem twarzy krzyczał: „Ja wam to załatwiłem”.

W końcu jest biznesmenem, więc zdolności negocjacyjne, oceny sytuacji, przeciwnika, może posiadać. Tyle, że za Kimem stoi potężna machina polityczno-wojskowa od której sam lider jest uzależniony. To nie jest tak, że nawet największy przywódca, jest władcą jednoosobowym. Nie jest nim ani Putin, ani Kim, ani Xi Jingping, ani Erdogan, ani z pewnością nie jest i nie będzie nim Trump. To właśnie uwiera Donalda Trumpa. On chce samodzielnie podejmować decyzje. W Białym Domu chciałby, aby byli tylko pochlebcy, tacy, którzy każdy jego ruch pochwalą i zachęcą go do kolejnych. Bardzo się złości, gdy krytykują go media, gdy nie zgadza się z nim Sąd Najwyższy USA. Ale coraz bardziej jest świadom, że na tym polega demokracja, i że nic na to nie poradzi.

Zdobywca szczytów

Zapewne dlatego w trakcie obu szczytów zamykał się z przywódcami Korei i Rosji, żeby sam na sam ustalać i potem ogłaszać co ustalił. Gdy proszono go o harmonogram denukleryzacji Korei, odmówił, bowiem on sam z Kimem o tym będą decydować. Oczywiście Kim szybko wrócił do starej gry prowokowania USA, wskutek czego Trump musiał uznać, że Korea jednak wciąż jest problemem. Putin miał jeszcze łatwiejsze zadanie. Chwalił Trumpa, mówił mu to co ten lubi słyszeć, na konferencji prasowej bronił go przed amerykańskimi dziennikarzami. Stąd może prezydent USA zapędził się w swoim oświadczeniu o tak wielkim zaufaniu do prezydenta Rosji, że przewyższa zaufanie do własnego wywiadu.

Donald Trump może myśleć, że „zdobywając” kolejne szczyty, buduje ład światowy oparty na porozumieniach liderów, ale ten świat tak nie działa. Doradcy mówią mu o tym, ale on ma na ich rady coraz większą alergię. Widać musi się przekonać w sposób brutalny. Wielu Republikanów miało go już dość w czasie kampanii prezydenckiej. Ta liczba stale rośnie. Nie sądzę, by impeachment był realnie użyty, ale jako straszak będzie z pewnością wykorzystywany coraz częściej. Samo wszczęcie procedury byłoby dla Trumpa dramatem.

Co dalej?

Trump ma świetny zespół, doskonałych, doświadczonych ludzi ze świetnymi kontaktami. Jeśli uda się go nakłonić do gry zespołowej (jaką jest przecież polityka), to będzie to z pożytkiem dla USA, świata i z pewnością także dla Polski. Ale jeśli pozostanie w swym uporze, to może spowodować poważne zagrożenie… nie dla USA, ale dla małych i średnich państw, które odcinają się od innych swoich partnerów i wiążą wszystkie nadzieje tylko ze Stanami Zjednoczonymi. Świat się globalizuje, wiele takich państw już nie ma, ale jedno wciąż słabo uczy się ze swojej historii…

StratLider nr 3/2018

Przedstawiam Wam już trzeci numer pisma StratLider!

StratLider nr 3_2018

Nowy obraz

Wewnątrz znajdziecie ujęcia i interpretacje kwestii przywództwa i strategii, w zupełnie różnych dziedzinach! Od poezji, filozofii i kosmosu po sport. Zachęcam do ściagania i czytania!

W numerze:

  • Wielki atraktor i atraktory w życiu,
  • Szansa reprezentacji na mundialu,
  • Szczyt geopolityczny Trump-Kim
  • Robert Lewandowski jako autorytet w blaskach i cieniach,
  • Szwecja i tamtejszy kryzys imigracyjny,
  • Syria i Proxy War
  • Francja za prezydentury Macrona
  • Sławek Ambroziak dołącza do StratLider,
  • Spotkanie z prof. Zimbardo,
  • Klub Obywatelski,
  • Atraktor w teorii i praktyce,
  • Wnętrze przywódcy,
  • Poezja, Film, Książka, Piosenka,
  • Sport: F1, Piłka, NHL.

Cóż tam panie w polityce? Polacy mają zadyszkę…

Polska polityka ma zadyszkę. Nie chodzi o to, że wygrywają czy przegrywają konkretne partie, tylko o sposób zarządzania partiami, komunikowania się ze społeczeństwem, dbanie o interes narodowy. Te kwestie niestety schodzą na dalszy plan wobec „słupków poparcia”. 

Nie, nie będę narzekał, że polityka jest twarda, brutalna, brzydka. Zalecam też moim rozmówcom/czytelnikom/widzom, by na to nie narzekali, bo to nie ma zwyczajnie sensu. Polityka jest taka, jaka jest natura ludzka i na to poradzić nic nie można. Może nawet nie trzeba, bo być może polityka taka właśnie ma być. Jest zatem grą, w której wygrywa lepszy, a ten kto wygra ma szansę zrealizować swój projekt polityczny. I właśnie w tym stanie rzeczy polityka może być ideowa, łącząca, nakierowana na interes publiczny, ale też czysto pragmatyczna, dzieląca, partykularna – budująca silne i zdrowe państwo, albo opierać się na poparciu wąskiej, acz żelaznej grupy zwolenników i grać nieustannym konfliktem ze wszystkimi pozostałymi.

Nie chodzi też o to, że „słupki poparcia” w postaci sondaży nie mają znaczenia. Oczywiście, że świadczą (trochę jako tańsze referendum) o tzw. woli ludu (jakkolwiek to brzmi :-). Problemem jest to, jak i wśród kogo robi się te sondaże, które decydują o wyznaczaniu kierunków tzw. linii partyjnych. Sondaże te są robione zawsze wewnątrz tzw. żelaznego elektoratu danej partii oraz w szerszej grupie potencjalnych wyborców. Pytanie zatem, brzmi które z nich będą decydujące? A więc dla kogo dana partia zbuduje swój program? Do kogo skieruje swój przekaz?

Jeśli kierunek partii jest nakierowany na wąską, ale zdyscyplinowaną grupę społeczną, która pozwala zwiększyć szanse na zwycięstwo, to automatycznie pojawia się pokusa, by rezygnować z mechanizmów demokratycznych, bowiem po wyborach to tej grupie winna jest partia wdzięczność, a to z kolei wzmacnia determinację i ślepe posłuszeństwo grupy żelaznych wyborców. Ta wdzięczność kosztuje, a więc dobrze by nań złożyli się „przeciwnicy”.

Niemniej w skali państwa, dóbr nigdy nie starczy na tyle, żeby cała grupa „żelaznych” zyskiwała, oczywiście ten zysk stopniowo zawęża się do coraz mniej licznej grupy partyjnego aparatu. Grupy społeczne „przeciwników” obciążane kolejnymi regulacjami będą się oczywiście sprzeciwiały, a grupa „żelaznych” może zostać zdominowana zmasowaną propagandą, która usunie sprzed jej widoku to, że sama relatywnie także ponosi straty. Na przykład datek dla najbiedniejszych (hasło stare jak świat) rekompensuje się wzrostem podatku, który w wyniku samej jego struktury uderza właśnie w grupę beneficjentów datku najbardziej.

Jeśli w partii nie ma refleksji nt. interesu Państwa, konieczności współpracy z innymi (mimo konfliktów), znaczenia procesów globalizacyjnych wymuszających szeroką współpracę, zagrożeń lokalnych czy globalnych, to Państwo, jak wielki okręt, stopniowo zmierza w stronę mielizny, ale może też, niczym Titanic natrafić na górę lodową, kiedy to jego rzekoma niezatapialność zostanie poddana ciężkiej i ostatecznej próbie. Dopóki jednak okręt nie przechyli się i nie nabierze wody po tym jak osiądzie na mieliźnie, lub nie rozbije się gwałtownie, na tym niebezpiecznym kursie będzie go utrzymywać sprzężenie zwrotne pomiędzy partią i jej stosunkowo wąską (ale dającą szansę na wygraną) grupą wyborców. Co gorsza każde zwiększenie szybkości okrętu w stronę mielizny będzie wzmacniało taki „układ” i powodowało potraktowanie wszystkich innych sił w państwie i świecie jako totalnie wrogich, godnych pogardy, potępienia (przecież płyniemy szybciej).

Różne partie zawężają krąg swoich potencjalnych wyborców do grupy „pewniaków”. To zawsze działa, bo otaczając się takimi ludźmi szefostwo partii zyskuje twardy grunt polityczny. To buduje komfort pełnej zgodności – jedności ideowej, nie trzeba szukać kompromisów, nie trzeba zatrudniać specjalistów by ustawy były jak najlepiej opracowane – wszak swoi wszystko wybaczą. Oparcie na takiej grupie może być punkte wyjścia, ale z pewnością na ty nie może się kończyć polityka partyjna. Z tego „twardego jądra” trzeba szukać rozszerzenia zasięgu partii możliwie do jak najszerszej grupy odbiorców. Nie chodzi o rozmycie ideowe, o udawanie jednocześnie prawicy i lewicy itd. Chodzi o to, aby swoje idee przedstawić nawet przeciwnikom jako atrakcyjne. Partia centro-lewicowa może okazać się bardziej atrakcyjna dla konserwatysty niż prawicowa, bowiem wszystko zależy od stopnia radykalizacji, a co za tym idzie skłonności do konfliktowania i degenerowania relacji społecznych.

Same hasła są ważne, ale dopiero czyny świadczą o prawdziwym charakterze liderów partyjnych.  Niemniej partia, uzależniająca się od wąskiej – dogmatycznej grupy zwolenników (wyznawców?), albo niszczy siebie – upada, stopniowo opuszczają ją zawiedzeni brakiem sukcesów (dotąd żelaźni) zwolennicy, albo jeśli wygra dzięki sprawności propagandowej to jeszcze gorzej, bo gra konfliktem niszczy całe państwo. Brak zdolności koalicyjnej nie jest żadną oznaką ideowości, ale wręcz przeciwnie, świadczy o braku podstawowych kompetencji jej politycznych liderów.

Po wyborach, w krajach o ugruntowanej demokracji zwycięscy liderzy wyciągają rękę do przegranych, starają się (myśląc strategicznie) udowodnić, że ich priorytetem jest dobro wspólne, interes Państwa. W krajach zarządzanych wodzowsko, po wyborach następuje pogłębienie konfliktu. To dość łatwo widoczny wyznacznik pokazujący jakość władzy. Władza ma prawo popełniać błędy, zmieniać linię, odwoływać decyzje, ale nie ma prawa dzielić społeczeństwa, degradować jego wewnętrznych mechanizmów obniżać bezpieczeństwa i obronności.

Nie jestem zatem symetrystą, nie każda partia czyni tak samo wiele złego, ale naklejki partyjne niech czytelnik sam doda do tekstu wedle własnego oglądu rzeczywistości.